เราทุกคนต่างเติบโตมาพร้อมกับสื่อ ไม่ว่าจะเป็นทีวี หนัง โฆษณา หรือโซเชียลมีเดีย สื่อเหล่านี้แหละที่ค่อยๆ ซึมซับเข้าไปในความคิดของเรา และมีอิทธิพลอย่างมากต่อภาพจำที่เรามีต่อเรื่องเพศ ลองมาดูกันว่าสื่อมีผลต่อความคิดเรายังไงบ้าง แล้วเราจะแยกแยะระหว่างสิ่งที่สื่อป้อน กับความเป็นตัวเองของเราได้อย่างไร

สื่อสร้าง “มาตรฐาน” เรื่องเพศ: สวย หล่อ ต้องแบบไหน?

สื่อมักจะนำเสนอภาพของ “ผู้หญิงในฝัน” หรือ “ชายในอุดมคติ” ที่มีรูปร่างหน้าตาแบบเฉพาะเจาะจง ทำให้หลายคนรู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ หรือต้องพยายามเปลี่ยนแปลงตัวเองเพื่อให้ตรงกับมาตรฐานที่สื่อสร้างขึ้น

ลองสังเกตดูสิว่า นางเอกในละครส่วนใหญ่มักจะมีผิวขาว หุ่นผอมสูง ในขณะที่พระเอกก็มักจะมีกล้ามแน่นๆ หน้าคมเข้ม นี่แหละคือการสร้างค่านิยมที่ทำให้คนเชื่อว่าต้องมีรูปร่างหน้าตาแบบนี้ถึงจะ “ดูดี” หรือ “เป็นที่ต้องการ”

แต่ในความเป็นจริงแล้ว ความสวยงามและความน่าดึงดูดใจมีหลากหลายรูปแบบมากๆ ไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามกรอบที่สื่อกำหนดเสมอไป การที่เราเชื่อในมาตรฐานที่สื่อสร้างขึ้นมากเกินไป อาจทำให้เราสูญเสียความมั่นใจในตัวเอง และมองข้ามความสวยงามที่เป็นเอกลักษณ์ของเราเองได้

ผลกระทบต่อความมั่นใจในตัวเอง

• รู้สึกว่าตัวเองไม่สวย/ไม่หล่อเท่าคนในทีวี
• พยายามลดน้ำหนัก/เปลี่ยนแปลงรูปร่างหน้าตาอย่างสุดโต่ง
• เปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นอยู่ตลอดเวลา

บทบาททางเพศในสื่อ: ใครต้องทำอะไร?

สื่อยังมีอิทธิพลต่อความเชื่อของเราเกี่ยวกับบทบาททางเพศ (Gender Roles) หรือสิ่งที่สังคมคาดหวังให้ผู้ชายและผู้หญิงทำอีกด้วย เช่น ผู้หญิงต้องอ่อนหวานเรียบร้อย ผู้ชายต้องเข้มแข็งกล้าหาญ

ละครหลายเรื่องมักจะนำเสนอภาพของผู้หญิงที่เป็นแม่บ้านดูแลลูก ในขณะที่ผู้ชายเป็นหัวหน้าครอบครัวออกไปทำงานนอกบ้าน ทำให้คนดูซึมซับความเชื่อที่ว่านี่คือบทบาทที่ “ถูกต้อง” หรือ “เหมาะสม” แล้ว

แต่ในโลกปัจจุบัน บทบาททางเพศไม่ได้จำกัดอยู่แค่นั้นแล้ว ผู้หญิงสามารถเป็นผู้นำได้ ผู้ชายก็สามารถอ่อนโยนและดูแลบ้านได้ ทุกคนมีสิทธิที่จะเลือกทำในสิ่งที่ตัวเองถนัดและมีความสุข โดยไม่จำเป็นต้องถูกจำกัดด้วยกรอบของสังคม

ความหลากหลายของบทบาททางเพศ

• ผู้หญิงทำงานเก่ง เป็นผู้นำ
• ผู้ชายดูแลบ้าน เลี้ยงลูก
• ทุกคนมีสิทธิเลือกบทบาทที่เหมาะสมกับตัวเอง

การนำเสนอเรื่องเพศในสื่อ: เซ็กส์คืออะไร?

สื่อมีบทบาทสำคัญในการกำหนดภาพจำของเราเกี่ยวกับเรื่องเพศ ตั้งแต่ความสัมพันธ์ การมีเซ็กส์ ไปจนถึงความรักใคร่ชอบพอ สื่อบางประเภทอาจนำเสนอภาพที่บิดเบือน หรือทำให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับเรื่องเพศได้

หนังบางเรื่องอาจนำเสนอภาพของการมีเซ็กส์ที่รวดเร็ว เร่าร้อน และปราศจากความรู้สึก ทำให้คนดูเข้าใจว่าเซ็กส์ต้องเป็นแบบนั้นเสมอไป แต่ในความเป็นจริงแล้ว เซ็กส์ที่ดีต้องมาพร้อมกับการสื่อสาร ความเข้าใจ และความเคารพซึ่งกันและกัน

นอกจากนี้ สื่อบางประเภทอาจนำเสนอภาพที่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความยินยอม (Consent) เช่น การที่ตัวละครหนึ่งตามตื๊ออีกฝ่ายจนยอมใจอ่อน ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับการมีเซ็กส์ที่ต้องเกิดจากความยินยอมของทั้งสองฝ่าย

เรื่องที่สื่อมักนำเสนอผิดๆ เกี่ยวกับเซ็กส์

1. เซ็กส์ต้องรวดเร็ว เร่าร้อน
2. ความยินยอมไม่สำคัญ
3. เซ็กส์คือเป้าหมายสุดท้ายของความสัมพันธ์

โซเชียลมีเดีย: แรงกดดันให้ “เพอร์เฟ็กต์”

โซเชียลมีเดียเป็นอีกหนึ่งช่องทางที่ทรงอิทธิพลในการสร้างภาพจำเรื่องเพศ ผู้คนมักจะแชร์ภาพลักษณ์ที่ “ดีที่สุด” ของตัวเอง ทำให้เกิดแรงกดดันให้ทุกคนต้องดูดีอยู่เสมอ

อินฟลูเอนเซอร์หลายคนมักจะโพสต์ภาพที่แสดงให้เห็นถึงไลฟ์สไตล์หรูหรา มีรูปร่างหน้าตาที่ “เพอร์เฟ็กต์” ทำให้ผู้ติดตามรู้สึกว่าตัวเองต้องพยายามให้ได้แบบนั้นบ้าง

แต่สิ่งที่สำคัญคือ เราต้องตระหนักว่าสิ่งที่เห็นในโซเชียลมีเดียไม่ใช่เรื่องจริงทั้งหมด หลายครั้งมีการแต่งเติมหรือใช้ฟิลเตอร์เพื่อให้ดูดีขึ้น การเปรียบเทียบตัวเองกับคนในโซเชียลมีเดียอาจทำให้เราไม่มีความสุขกับตัวเองได้

เคล็ดลับการใช้โซเชียลมีเดียอย่างมีความสุข

• ติดตามคนที่สร้างแรงบันดาลใจเชิงบวก
• อย่าเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น
• พักจากการเล่นโซเชียลมีเดียบ้าง

รู้ทันสื่อ: แยกแยะ “ของจริง” กับ “ของปลอม”

การรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) เป็นทักษะที่สำคัญมากในยุคปัจจุบัน เพราะจะช่วยให้เราสามารถวิเคราะห์และประเมินข้อมูลที่ได้รับจากสื่อได้อย่างมีวิจารณญาณ

ลองตั้งคำถามกับตัวเองเสมอว่า ทำไมสื่อถึงนำเสนอภาพแบบนี้? ใครได้ประโยชน์จากภาพนี้? มีมุมมองอื่นที่ถูกละเลยไปหรือไม่? การตั้งคำถามเหล่านี้จะช่วยให้เราไม่ตกเป็นเหยื่อของสื่อ และสามารถตัดสินใจด้วยตัวเองได้

นอกจากนี้ การเปิดรับสื่อที่หลากหลายก็เป็นสิ่งสำคัญ ลองดูหนัง ฟังเพลง อ่านหนังสือ ที่นำเสนอเรื่องราวที่แตกต่างกันออกไป เพื่อเปิดโลกทัศน์ของตัวเองให้กว้างขึ้น

คำถามที่ควรถามตัวเองเมื่อดูสื่อ

• สื่อต้องการจะบอกอะไรเรา?
• ใครได้ประโยชน์จากสิ่งที่สื่อนำเสนอ?
• มีมุมมองอื่นที่ถูกละเลยไปหรือไม่?

เป็นตัวเอง: ค้นหา “ตัวตน” ที่แท้จริง

สิ่งสำคัญที่สุดคือการค้นหาและยอมรับในความเป็นตัวเอง ไม่ว่าสื่อจะพยายามบอกอะไรเรา จงเชื่อมั่นในคุณค่าและความสวยงามที่เป็นเอกลักษณ์ของเรา

ลองสำรวจความสนใจ ความชอบ และค่านิยมของตัวเอง อะไรคือสิ่งที่สำคัญสำหรับเราจริงๆ? อะไรคือสิ่งที่เราอยากจะเป็น? เมื่อเราเข้าใจตัวเองมากขึ้น เราก็จะสามารถตัดสินใจเลือกสิ่งที่เหมาะสมกับตัวเองได้ โดยไม่จำเป็นต้องทำตามสิ่งที่สื่อบอก

จำไว้เสมอว่า ไม่มีใครสมบูรณ์แบบ และทุกคนมีความสวยงามในแบบของตัวเอง จงรักและภูมิใจในสิ่งที่เป็นตัวเอง และอย่าปล่อยให้ใครมาบอกว่าเราต้องเป็นอะไร

วิธีค้นหาความเป็นตัวเอง

1. สำรวจความสนใจและความชอบของตัวเอง
2. ตั้งคำถามกับค่านิยมและความเชื่อของตัวเอง
3. ใช้เวลากับตัวเองเพื่อทำความเข้าใจตัวเองมากขึ้น

เป็นกำลังใจให้นะ! การเติบโตมาในโลกที่เต็มไปด้วยสื่ออาจทำให้เราสับสนและกดดันได้ แต่ขอให้เชื่อมั่นในตัวเอง และจำไว้ว่าคุณมีสิทธิที่จะเป็นในแบบที่คุณต้องการ หากรู้สึกว่าต้องการใครสักคนรับฟังหรือให้คำปรึกษา อย่าลังเลที่จะเข้ามาคุยกับพวกเราที่ Lovecare Station นะ พวกเราพร้อมอยู่ตรงนี้เสมอ!