การเป็นไบเซ็กชวล (Bisexual) หรือคนที่รู้สึกดึงดูดต่อทั้งเพศชายและเพศหญิง ไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ แต่หลายครั้งที่คนกลุ่มนี้ต้องเผชิญกับความไม่เข้าใจ อคติ หรือแม้กระทั่งการถูกลบตัวตน (Bi-erasure) จากทั้งสังคมทั่วไปและภายในชุมชน LGBTQ+ เอง มาดูกันว่าทำไมถึงเกิดเหตุการณ์เหล่านี้ขึ้น และเราจะรับมือกับมันได้อย่างไร

Biphobia คืออะไร?

Biphobia คืออคติ ความกลัว หรือการแสดงความเกลียดชังต่อคนไบเซ็กชวล โดยมีรากฐานมาจากความเชื่อที่ว่ามีเพียงเพศชายและหญิงเท่านั้น และการดึงดูดต่อทั้งสองเพศเป็นเรื่องผิดปกติหรือไม่เป็นจริง

Biphobia สามารถแสดงออกมาได้หลายรูปแบบ ทั้งการพูดจาดูถูก การตีตรา การเลือกปฏิบัติ หรือแม้กระทั่งการใช้ความรุนแรงต่อคนไบเซ็กชวล ตัวอย่างเช่น การบอกว่าคนไบเซ็กชวลเป็นแค่ “คนที่กำลังสับสน” หรือ “แค่ลองคบเพศเดียวกัน” เป็นต้น

Biphobia ในสังคม

• การมองว่าไบเซ็กชวลเป็นเพียง “ช่วงเปลี่ยนผ่าน” ก่อนที่จะเป็นเกย์หรือเลสเบี้ยน
• การเชื่อว่าไบเซ็กชวลเจ้าชู้มากกว่าคนอื่น เพราะสามารถเลือกคบได้ทั้งสองเพศ
• การล้อเลียนหรือใช้คำพูดเชิงลบเกี่ยวกับไบเซ็กชวล

Bi-erasure: การลบตัวตนของคนไบฯ

Bi-erasure คือการทำให้การมีอยู่หรือความสำคัญของไบเซ็กชวลหายไปจากความรับรู้ หรือการปฏิเสธว่าไบเซ็กชวลมีอยู่จริงในฐานะอัตลักษณ์ทางเพศ (sexual identity) ที่ถูกต้อง

Bi-erasure เกิดขึ้นได้ทั้งโดยตั้งใจและไม่ตั้งใจ เช่น การที่สื่อนำเสนอเรื่องราวของคนรักร่วมเพศเป็นหลัก โดยไม่พูดถึงคนไบเซ็กชวล หรือการที่คนมองว่าถ้าไบเซ็กชวลคบกับเพศตรงข้าม ก็เท่ากับเป็น straight และถ้าคบกับเพศเดียวกัน ก็เท่ากับเป็นเกย์/เลสเบี้ยน

ผลกระทบของ Bi-erasure

Bi-erasure ทำให้คนไบเซ็กชวลรู้สึกโดดเดี่ยว ไม่ได้รับการยอมรับ และอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล การถูกมองข้ามทำให้พวกเขารู้สึกว่าตัวเองไม่มีที่ยืน

ทำไม Biphobia และ Bi-erasure ถึงเกิดขึ้น?

สาเหตุหลักๆ มาจากความไม่เข้าใจในเรื่องความหลากหลายทางเพศ และการยึดติดกับกรอบความคิดที่ว่ามีเพียงเพศชายและหญิงเท่านั้น นอกจากนี้ ความไม่มั่นคงในอัตลักษณ์ทางเพศของตนเอง ก็อาจเป็นปัจจัยที่ทำให้บางคนแสดง Biphobia ออกมา

นอกจากนี้ การที่คนไบเซ็กชวลบางคนอาจไม่ได้เปิดเผยตัว (coming out) อย่างชัดเจน หรืออาจมีความสัมพันธ์กับคนต่างเพศ ทำให้คนอื่นมองไม่เห็นว่าพวกเขามีอยู่จริง

ความไม่รู้และความเข้าใจผิด

หลายคนยังไม่เข้าใจว่าไบเซ็กชวลคืออะไร และเชื่อว่าการดึงดูดต่อทั้งสองเพศเป็นเรื่องผิดปกติ หรือเป็นแค่ “แฟชั่น” ซึ่งความเข้าใจผิดเหล่านี้ทำให้เกิดอคติและการเลือกปฏิบัติ

ผลกระทบต่อสุขภาพจิตของคนไบฯ

Biphobia และ Bi-erasure ส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตของคนไบเซ็กชวลอย่างมาก พวกเขาอาจรู้สึกโดดเดี่ยว ไม่ได้รับการยอมรับ กดดัน และอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตต่างๆ เช่น ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และการทำร้ายตัวเอง

การถูกมองข้ามจากทั้งสองฝั่ง (ทั้ง straight และ LGBTQ+) ทำให้คนไบเซ็กชวลรู้สึกว่าตัวเองไม่มีที่ยืน และต้องต่อสู้เพื่อได้รับการยอมรับอยู่เสมอ

สถิติที่น่าสนใจ

• คนไบเซ็กชวลมีแนวโน้มที่จะมีปัญหาสุขภาพจิตมากกว่าคนที่เป็นเกย์/เลสเบี้ยน หรือ straight
• คนไบเซ็กชวลหญิงมีอัตราการฆ่าตัวตายสูงกว่าผู้หญิงที่เป็นเลสเบี้ยน

จะรับมือกับ Biphobia และ Bi-erasure ได้อย่างไร?

การรับมือกับ Biphobia และ Bi-erasure เป็นเรื่องที่ท้าทาย แต่ก็สามารถทำได้ เริ่มต้นจากการให้ความรู้ตัวเองและคนรอบข้างเกี่ยวกับไบเซ็กชวล และความหลากหลายทางเพศ

การสร้างเครือข่ายสนับสนุน กับคนไบเซ็กชวลคนอื่นๆ ก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะจะช่วยให้คุณรู้สึกไม่โดดเดี่ยว และมีคนที่เข้าใจสิ่งที่คุณกำลังเผชิญอยู่

วิธีรับมือเมื่อเจอสถานการณ์ที่ไม่ดี

1. พูดคุยกับคนที่คุณไว้ใจ เพื่อระบายความรู้สึก
2. ตั้งขอบเขตที่ชัดเจน และบอกคนอื่นว่าคุณไม่โอเคกับการถูกปฏิบัติแบบนั้น
3. เข้าร่วมกลุ่มสนับสนุน หรือองค์กรที่ทำงานด้านความหลากหลายทางเพศ

การเป็น Ally ที่ดีของคนไบฯ

การเป็น Ally หรือพันธมิตรที่ดีของคนไบเซ็กชวล คือการสนับสนุนและยืนหยัดเคียงข้างพวกเขา ในการต่อสู้กับ Biphobia และ Bi-erasure ทำได้โดยการรับฟังเรื่องราวของพวกเขา ยอมรับในความหลากหลายทางเพศ และไม่ปล่อยให้มีการเลือกปฏิบัติเกิดขึ้น

การใช้ภาษาที่ถูกต้องและให้เกียรติ ก็เป็นสิ่งสำคัญ เช่น การเรียกพวกเขาว่า “ไบเซ็กชวล” แทนที่จะใช้คำที่ไม่เหมาะสม หรือการหลีกเลี่ยงการพูดจาที่ทำให้พวกเขารู้สึกว่าถูกลบตัวตน

สิ่งที่คุณทำได้เลยวันนี้

• แชร์บทความนี้ให้เพื่อนๆ เพื่อสร้างความเข้าใจ
• ให้กำลังใจเพื่อนที่เป็นไบเซ็กชวล
• เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศ

อนาคตของสังคมที่เข้าใจความหลากหลายทางเพศ

การสร้างสังคมที่เข้าใจและยอมรับความหลากหลายทางเพศ เป็นเป้าหมายที่เราทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้ เริ่มต้นจากการเปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ยอมรับความแตกต่าง และไม่ตัดสินผู้อื่นจากอัตลักษณ์ทางเพศของพวกเขา

การสนับสนุนกฎหมายและนโยบาย ที่ส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ ก็เป็นอีกช่องทางหนึ่งในการสร้างความเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน

อย่าลืมว่าทุกคนมีสิทธิที่จะเป็นตัวเองได้อย่างเต็มที่ โดยไม่ต้องกลัวว่าจะถูกตัดสินหรือเลือกปฏิบัติ

การเดินทางเพื่อทำความเข้าใจและยอมรับความหลากหลายทางเพศอาจต้องใช้เวลาและความพยายาม แต่เชื่อเถอะว่ามันคุ้มค่า เพราะเราจะได้อยู่ร่วมกันในสังคมที่เปิดกว้างและโอบรับทุกคนอย่างแท้จริง ถ้าคุณกำลังรู้สึกสับสน หรือต้องการใครสักคนรับฟัง Lovecare Station พร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้คุณเสมอ มาพูดคุยกับเราได้เลยนะ!