ทุกคนอยากดูดีในแบบของตัวเอง แต่บางครั้งความต้องการนั้นอาจกลายเป็นความกังวลที่มากเกินไป จนส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตได้ Body Dysmorphia (BDD) คือภาวะที่เราหมกมุ่นอยู่กับรูปร่างหน้าตาของตัวเองมากเกินไป จนทำให้เกิดความทุกข์และความไม่มั่นใจอย่างรุนแรง แล้ว BDD ต่างจากความไม่มั่นใจในรูปร่างทั่วไปยังไง? มาหาคำตอบไปพร้อมกัน

Body Dysmorphia คืออะไร?

Body Dysmorphia หรือ BDD คือความผิดปกติทางจิตใจที่ทำให้คน ๆ หนึ่งหมกมุ่นอยู่กับข้อบกพร่องเล็ก ๆ น้อย ๆ หรือจินตนาการถึงข้อบกพร่องในรูปร่างหน้าตาของตัวเองมากเกินไป ความกังวลนี้ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ และการทำงาน

คนที่เป็น BDD อาจใช้เวลาหลายชั่วโมงในแต่ละวันไปกับการคิดถึงรูปร่างหน้าตาของตัวเอง พวกเขาอาจส่องกระจกบ่อย ๆ พยายามปกปิดส่วนที่ตัวเองไม่ชอบ หรือเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นอยู่เสมอ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้เกิดความเครียด วิตกกังวล และซึมเศร้าได้

BDD ไม่ใช่แค่ความไม่มั่นใจในรูปร่างธรรมดา แต่เป็นความผิดปกติทางจิตใจที่ต้องได้รับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญ การเข้าใจความแตกต่างนี้เป็นสิ่งสำคัญในการช่วยเหลือตัวเองหรือคนที่คุณรัก

BDD ต่างจากความไม่มั่นใจในรูปร่างทั่วไปอย่างไร?

• ระดับความกังวล: BDD ทำให้เกิดความกังวลอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง ในขณะที่ความไม่มั่นใจทั่วไปอาจเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว
• ผลกระทบต่อชีวิต: BDD ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การทำงาน และความสัมพันธ์ ในขณะที่ความไม่มั่นใจทั่วไปอาจไม่ส่งผลกระทบมากนัก
• ความคิดและการกระทำ: คนที่เป็น BDD จะมีพฤติกรรมซ้ำ ๆ เช่น ส่องกระจกบ่อย ๆ พยายามปกปิด หรือเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น

อะไรเป็นสาเหตุของ Body Dysmorphia?

สาเหตุของ BDD ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน ทั้งปัจจัยทางพันธุกรรม สภาพแวดล้อม และประสบการณ์ชีวิต

ปัจจัยทางพันธุกรรมอาจมีส่วนเกี่ยวข้อง เพราะคนที่ีมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคทางจิตเวช เช่น โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล หรือโรคย้ำคิดย้ำทำ อาจมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้ประสบการณ์ชีวิต เช่น การถูกล้อเลียนเรื่องรูปร่างหน้าตา การถูกทอดทิ้ง หรือการถูกทำร้าย ก็อาจเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิด BDD ได้

สื่อสังคมออนไลน์และค่านิยมความงามที่ผิดเพี้ยนก็มีส่วนสำคัญในการทำให้เกิด BDD ได้เช่นกัน การเห็นภาพลักษณ์ที่สวยงามสมบูรณ์แบบอยู่ตลอดเวลา อาจทำให้เรารู้สึกไม่พอใจในรูปร่างของตัวเองและต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเองให้เป็นเหมือนคนในภาพ

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิด BDD

• ประวัติครอบครัว: มีคนในครอบครัวเป็นโรคทางจิตเวช
• ประสบการณ์ชีวิต: เคยถูกล้อเลียนเรื่องรูปร่างหน้าตา หรือถูกทำร้าย
• อิทธิพลของสื่อ: ได้รับอิทธิพลจากค่านิยมความงามที่ผิดเพี้ยน

อาการของ Body Dysmorphia เป็นอย่างไร?

อาการของ BDD อาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน แต่โดยทั่วไปจะมีลักษณะดังนี้ หมกมุ่นอยู่กับข้อบกพร่องเล็ก ๆ น้อย ๆ หรือจินตนาการถึงข้อบกพร่องในรูปร่างหน้าตาของตัวเอง ใช้เวลาหลายชั่วโมงในแต่ละวันไปกับการคิดถึงรูปร่างหน้าตาของตัวเอง ส่องกระจกบ่อย ๆ หรือหลีกเลี่ยงการส่องกระจก

พยายามปกปิดส่วนที่ตัวเองไม่ชอบด้วยเสื้อผ้า เครื่องสำอาง หรือการทำศัลยกรรม เปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นอยู่เสมอ รู้สึกอับอาย วิตกกังวล หรือซึมเศร้า เนื่องจากรูปร่างหน้าตาของตัวเอง หลีกเลี่ยงการเข้าสังคม หรือทำกิจกรรมที่เคยชอบทำ

นอกจากนี้ คนที่เป็น BDD อาจมีอาการทางร่างกาย เช่น ผิวหนังอักเสบ ผมร่วง หรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เนื่องจากความเครียดและความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นจาก BDD หากคุณมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

สัญญาณที่บ่งบอกว่าคุณอาจเป็น BDD

• หมกมุ่นอยู่กับรูปร่างหน้าตาของตัวเองมากเกินไป
• ใช้เวลาหลายชั่วโมงในแต่ละวันไปกับการคิดถึงรูปร่างหน้าตาของตัวเอง
• รู้สึกอับอาย วิตกกังวล หรือซึมเศร้า เนื่องจากรูปร่างหน้าตาของตัวเอง

Body Dysmorphia ส่งผลกระทบต่อชีวิตอย่างไร?

BDD สามารถส่งผลกระทบต่อชีวิตในหลาย ๆ ด้าน ทั้งด้านการเรียน การทำงาน ความสัมพันธ์ และสุขภาพจิต คนที่เป็น BDD อาจมีผลการเรียนหรือผลการทำงานลดลง เนื่องจากไม่มีสมาธิในการเรียนหรือทำงาน

นอกจากนี้ BDD ยังส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง คนที่เป็น BDD อาจหลีกเลี่ยงการเข้าสังคม หรือมีความสัมพันธ์ที่ไม่ดีกับคนอื่น เนื่องจากรู้สึกไม่มั่นใจในตัวเองและกลัวว่าจะถูกตัดสินจากรูปร่างหน้าตา

ที่สำคัญ BDD ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตอย่างมาก คนที่เป็น BDD มีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล โรคย้ำคิดย้ำทำ หรือมีความคิดฆ่าตัวตาย ดังนั้น การรักษา BDD จึงเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตที่ร้ายแรง

ผลกระทบของ BDD ต่อชีวิตประจำวัน

• การเรียน/การทำงาน: ไม่มีสมาธิ ผลการเรียน/การทำงานลดลง
• ความสัมพันธ์: หลีกเลี่ยงการเข้าสังคม มีความสัมพันธ์ที่ไม่ดีกับคนอื่น
• สุขภาพจิต: เสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล หรือมีความคิดฆ่าตัวตาย

วิธีรับมือกับ Body Dysmorphia ทำได้อย่างไร?

การรับมือกับ BDD ต้องอาศัยความเข้าใจและความอดทน สิ่งสำคัญคือการยอมรับว่า BDD เป็นความผิดปกติทางจิตใจที่ต้องได้รับการรักษา ไม่ใช่แค่ความไม่มั่นใจในรูปร่างธรรมดา

หากคุณสงสัยว่าตัวเองเป็น BDD ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม การรักษา BDD อาจประกอบด้วยการทำจิตบำบัด การใช้ยา หรือทั้งสองอย่าง

นอกจากนี้ การดูแลตัวเองก็เป็นสิ่งสำคัญในการรับมือกับ BDD พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และทำกิจกรรมที่ชอบ เพื่อลดความเครียดและความวิตกกังวล

เคล็ดลับในการรับมือกับ BDD

1. ปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
2. ดูแลตัวเองให้ดี พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
3. หากิจกรรมที่ชอบทำ เพื่อลดความเครียด

การรักษา Body Dysmorphia มีอะไรบ้าง?

การรักษา BDD มีหลายวิธี แต่ที่นิยมใช้กันคือการทำจิตบำบัดและการใช้ยา จิตบำบัดจะช่วยให้คุณเข้าใจความคิดและความรู้สึกของตัวเองเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา และเรียนรู้วิธีการรับมือกับความกังวลและความไม่มั่นใจ

ส่วนการใช้ยา จะช่วยลดอาการของโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล หรือโรคย้ำคิดย้ำทำ ที่มักพบร่วมกับ BDD ยาที่ใช้ในการรักษา BDD ส่วนใหญ่จะเป็นยาต้านเศร้ากลุ่ม SSRIs

ทั้งนี้ การรักษา BDD ต้องใช้เวลาและความอดทน คุณอาจต้องลองผิดลองถูกหลายวิธี กว่าจะพบวิธีที่เหมาะสมกับตัวเองมากที่สุด สิ่งสำคัญคือการมีกำลังใจและเชื่อมั่นว่าคุณสามารถเอาชนะ BDD ได้

รูปแบบการรักษา BDD ที่มีประสิทธิภาพ

• จิตบำบัด: ช่วยให้เข้าใจความคิดและความรู้สึกของตัวเอง
• การใช้ยา: ช่วยลดอาการของโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์?

หากคุณมีอาการของ BDD ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ควรไปพบแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม การปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา อาจทำให้ BDD รุนแรงขึ้นและส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตในระยะยาว

การไปพบแพทย์ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นคนอ่อนแอ แต่เป็นการแสดงความรับผิดชอบต่อสุขภาพของตัวเอง แพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตจะช่วยให้คุณเข้าใจปัญหาและหาวิธีแก้ไขได้อย่างเหมาะสม

อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือ หากคุณรู้สึกว่ากำลังเผชิญกับปัญหา BDD เพียงลำพัง มีคนพร้อมที่จะรับฟังและช่วยเหลือคุณเสมอ

สัญญาณที่ควรไปพบแพทย์

• มีอาการของ BDD ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน
• รู้สึกว่าไม่สามารถรับมือกับความกังวลเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตาได้
• มีความคิดทำร้ายตัวเอง

การเดินทางสู่การยอมรับและรักตัวเองอาจไม่ง่าย แต่ก็เป็นไปได้เสมอ ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนที่กำลังเผชิญกับ BDD นะ Lovecare Station พร้อมเป็นพื้นที่ให้คำปรึกษาและรับฟังเรื่องราวของคุณ หากต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้เลย