เพื่อนๆ ชายข้ามเพศหลายคนอาจสงสัยว่า “เราเป็นผู้ชายแล้ว ทำไมต้องตรวจภายในด้วย?” ความจริงคือ ถ้าเรายังมีมดลูกและปากมดลูกอยู่ เราก็ยังมีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งปากมดลูกได้ ถึงแม้ว่าเราจะไม่ได้มีเพศสัมพันธ์กับผู้หญิงก็ตาม มารู้จักมะเร็งปากมดลูกในชายข้ามเพศ และวิธีป้องกันตัวเองกันเถอะ!

มะเร็งปากมดลูกคืออะไร? ทำไมถึงสำคัญกับชายข้ามเพศ?

มะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อไวรัส HPV (Human Papillomavirus) เรื้อรัง ซึ่งเชื้อนี้ติดต่อได้จากการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ หรือการมีเพศสัมพันธ์ เชื้อ HPV มีหลายสายพันธุ์ บางสายพันธุ์ทำให้เกิดหูด บางสายพันธุ์ทำให้เกิดมะเร็ง

หลายคนอาจคิดว่ามะเร็งปากมดลูกเป็นเรื่องของผู้หญิงเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ไม่ว่าเราจะมีเพศสภาพแบบไหน ถ้าเรายังมีมดลูกและปากมดลูกอยู่ เราก็มีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งปากมดลูกได้ทั้งนั้น ดังนั้นชายข้ามเพศที่มีมดลูกและปากมดลูกจึงควรใส่ใจเรื่องนี้ด้วย

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการค้นหาเซลล์ที่ผิดปกติก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง การตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้นและเพิ่มโอกาสในการหายขาด

ความเสี่ยงของชายข้ามเพศกับมะเร็งปากมดลูก

ถึงแม้ว่าชายข้ามเพศบางคนอาจจะไม่ได้มีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด แต่ก็ยังมีความเสี่ยงที่จะได้รับเชื้อ HPV จากการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ การใช้ของเล่นทางเพศร่วมกัน หรือจากการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักกับผู้ที่มีเชื้อ HPV ก็สามารถทำให้ติดเชื้อได้

นอกจากนี้ การใช้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) อาจทำให้เยื่อบุช่องคลอดบางลง ทำให้เกิดการระคายเคืองและติดเชื้อได้ง่ายขึ้น ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ HPV เรื้อรังได้

สิ่งสำคัญคือต้องตระหนักว่าทุกคนที่มีปากมดลูกมีความเสี่ยง และการตรวจคัดกรองเป็นประจำคือวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกัน

อาการที่ต้องสังเกต: สัญญาณเตือนมะเร็งปากมดลูก

ในระยะแรก มะเร็งปากมดลูกมักจะไม่แสดงอาการใดๆ นี่คือเหตุผลที่การตรวจคัดกรองเป็นประจำมีความสำคัญมาก เพราะจะช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่จะมีอาการ

แต่เมื่อมะเร็งลุกลามมากขึ้น อาจมีอาการดังต่อไปนี้:

• เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด (เช่น เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ เลือดออกระหว่างรอบเดือน หรือเลือดออกหลังจากวัยหมดประจำเดือน)
• ตกขาวผิดปกติ (เช่น ตกขาวมีกลิ่นเหม็น หรือมีเลือดปน)
• ปวดท้องน้อย หรือปวดหลัง
• ปัสสาวะบ่อย หรือปัสสาวะลำบาก
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

หากมีอาการเหล่านี้ ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุ และทำการรักษาหากจำเป็น

อย่าละเลยสัญญาณเตือน

อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นๆ ที่ไม่ใช่โรคมะเร็งก็ได้ แต่การปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัดเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง

การสังเกตอาการผิดปกติของร่างกายตัวเอง และการใส่ใจสุขภาพเป็นประจำ จะช่วยให้เราตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายขาด

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก: มีอะไรบ้าง?

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกมีหลายวิธี ที่นิยมใช้กันคือ:

• Pap Smear: เป็นการเก็บเซลล์จากปากมดลูกไปตรวจหาความผิดปกติ
• HPV Test: เป็นการตรวจหาเชื้อไวรัส HPV ที่ปากมดลูก
• ThinPrep: เป็นการตรวจเซลล์จากปากมดลูกด้วยวิธีที่ทันสมัยกว่า Pap Smear ทำให้ได้ผลที่แม่นยำกว่า
• VIA (Visual Inspection with Acetic Acid): เป็นการทากรดน้ำส้มสายชูที่ปากมดลูก แล้วดูด้วยตาเปล่า หากมีเซลล์ที่ผิดปกติจะเห็นเป็นสีขาว

แพทย์จะเป็นผู้แนะนำว่าควรตรวจด้วยวิธีใด ขึ้นอยู่กับอายุ ประวัติสุขภาพ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล

ความถี่ในการตรวจคัดกรอง

โดยทั่วไป แนะนำให้เริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเมื่ออายุ 21 ปี และตรวจเป็นประจำทุก 1-3 ปี ขึ้นอยู่กับชนิดของการตรวจ และผลการตรวจครั้งก่อน

สำหรับชายข้ามเพศที่เคยมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด หรือมีประวัติผล Pap Smear ผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อกำหนดความถี่ในการตรวจที่เหมาะสม

การเตรียมตัวก่อนตรวจภายใน: ทำอย่างไรให้สบายใจ?

การตรวจภายในอาจทำให้รู้สึกกังวลหรือไม่สบายใจได้ แต่การเตรียมตัวที่ดีจะช่วยให้การตรวจเป็นไปอย่างราบรื่นและสบายใจมากขึ้น

สิ่งที่ควรทำก่อนไปตรวจภายใน:

• เลือกสูตินรีแพทย์ที่เข้าใจและเป็นมิตรกับ LGBTQ+: การเลือกแพทย์ที่เข้าใจและเคารพอัตลักษณ์ทางเพศของเรา จะช่วยให้เรารู้สึกสบายใจและปลอดภัยมากขึ้น
• แจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับฮอร์โมน: หากกำลังใช้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ เพราะอาจมีผลต่อผลการตรวจ
• ทำความสะอาดร่างกาย: อาบน้ำทำความสะอาดร่างกายตามปกติ แต่หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่นหอม เพราะอาจรบกวนผลการตรวจ
• ผ่อนคลาย: พยายามผ่อนคลายร่างกายและจิตใจ ก่อนการตรวจ อาจหายใจลึกๆ หรือฟังเพลงที่ชอบ
• ขอเพื่อนหรือคนสนิทไปด้วย: การมีเพื่อนหรือคนสนิทไปด้วย จะช่วยให้รู้สึกอุ่นใจและคลายความกังวล

การสื่อสารกับแพทย์

อย่าลังเลที่จะถามคำถามหรือแสดงความกังวลกับแพทย์ หากมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับการตรวจ หรือผลการตรวจ

การสื่อสารที่เปิดเผยและตรงไปตรงมากับแพทย์ จะช่วยให้ได้รับการดูแลที่ดีที่สุด และทำให้การตรวจเป็นไปอย่างราบรื่น

การป้องกันมะเร็งปากมดลูก: ทำได้มากกว่าที่คุณคิด!

นอกจาก การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำแล้ว ยังมีวิธีอื่นๆ ที่ช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปากมดลูกได้:

• ฉีดวัคซีน HPV: วัคซีน HPV ช่วยป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV สายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดมะเร็งปากมดลูก สามารถฉีดได้ตั้งแต่อายุ 9 ปี และแนะนำให้ฉีดก่อนที่จะมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก
• มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย: การใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ จะช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ HPV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
• งดสูบบุหรี่: การสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปากมดลูก
• รักษาสุขภาพให้แข็งแรง: การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ จะช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย

วัคซีน HPV: ป้องกันมะเร็งได้

วัคซีน HPV เป็นวัคซีนที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อ HPV สายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดมะเร็งปากมดลูก หูดหงอนไก่ และมะเร็งอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับ HPV

หากยังไม่เคยฉีดวัคซีน HPV ควรปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติม

ดูแลตัวเองให้ดี: สุขภาพสำคัญที่สุด

การดูแลสุขภาพเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม การใส่ใจสุขภาพร่างกายและจิตใจ จะช่วยให้เรามีคุณภาพชีวิตที่ดี และมีความสุข

สำหรับเพื่อนๆ ชายข้ามเพศ การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันมะเร็งปากมดลูก

อย่ากลัวที่จะปรึกษาแพทย์ หรือขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง หากมีข้อสงสัย หรือความกังวลใดๆ เกี่ยวกับสุขภาพ

เป็นกำลังใจให้ทุกคนดูแลสุขภาพให้แข็งแรงนะคะ! ถ้ามีอะไรอยากถามเพิ่มเติม หรืออยากหาเพื่อนคุยเรื่องสุขภาพ Lovecare Station พร้อมเป็นเพื่อนและให้คำปรึกษาเสมอ เข้ามาคุยกันได้เลยนะ!