เมื่อก่อนใครๆ ก็กลัวเอดส์มากๆ เพราะคิดว่ารักษาไม่ได้เลย แต่เดี๋ยวก่อน! ตอนนี้มีข่าวดีนะ ความรู้ทางการแพทย์ก้าวหน้าไปเยอะมากๆ แถมมียาดีๆ ที่ช่วยให้ผู้ติดเชื้อ HIV ใช้ชีวิตได้เกือบปกติเลย แล้วที่สำคัญ ถ้าเรารู้ตัวเร็ว รักษาเร็ว และกินยาตามที่คุณหมอแนะนำอย่างเคร่งครัด อาจจะมีโอกาสหายขาดได้ด้วยนะ! มาดูกันว่าเรื่องนี้เป็นยังไงกันแน่

ทำความเข้าใจก่อน: HIV กับ เอดส์ ต่างกันยังไง?

หลายคนอาจจะยังสับสนระหว่าง HIV กับ เอดส์ จริงๆ แล้วมันคือสิ่งเดียวกันไหม? มาเคลียร์ให้เข้าใจกันก่อนนะ

HIV (Human Immunodeficiency Virus) คือ เชื้อไวรัสที่เข้าไปทำลายระบบภูมิคุ้มกันของเรา ทำให้ร่างกายอ่อนแอและติดเชื้อต่างๆ ได้ง่ายขึ้น

เอดส์ (AIDS: Acquired Immunodeficiency Syndrome) คือ ภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันถูก HIV ทำลายไปมาก จนร่างกายไม่สามารถต่อสู้กับเชื้อโรคได้ ทำให้เกิดอาการป่วยต่างๆ ที่รุนแรงถึงชีวิต

พูดง่ายๆ คือ HIV เป็นตัวเชื้อโรค ส่วนเอดส์เป็นอาการป่วยที่เกิดจากเชื้อ HIV นั่นเอง

แล้วทำไมต้องรู้เร็ว รักษาเร็ว?

• ยับยั้งการทำลายภูมิคุ้มกัน: ยิ่งรู้เร็ว รักษาเร็วเท่าไหร่ ยิ่งช่วยลดการทำลายระบบภูมิคุ้มกันได้มากขึ้น
• ป้องกันการป่วยหนัก: การรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยป้องกันไม่ให้อาการทรุดหนักจนกลายเป็นเอดส์
• ลดโอกาสแพร่เชื้อ: คนที่รู้ว่าตัวเองติดเชื้อและได้รับการรักษา จะมีปริมาณไวรัสในร่างกายต่ำลง ทำให้ลดโอกาสแพร่เชื้อไปสู่คนอื่นได้

ข่าวดี! เอดส์รักษาให้หายได้จริงเหรอ?

เมื่อก่อนเราอาจจะเคยได้ยินว่าเอดส์รักษาไม่หาย แต่ปัจจุบันมีรายงานผู้ป่วยที่หายจากเอดส์แล้วจริงๆ นะ! ถึงแม้จะยังไม่ใช่ทุกคน แต่ก็เป็นความหวังใหม่ของผู้ติดเชื้อ HIV หลายๆ คนเลย

กรณีที่โด่งดังมากๆ คือ Timothy Brown หรือที่รู้จักกันในชื่อ “The Berlin Patient” เขาเป็นผู้ป่วย HIV ที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวด้วย ซึ่งได้รับการรักษาด้วยการปลูกถ่ายไขกระดูกจากผู้บริจาคที่มีภูมิคุ้มกันต่อ HIV ทำให้เขาหายจากทั้งมะเร็งและ HIV เลย

แต่การปลูกถ่ายไขกระดูกแบบนี้ยังไม่สามารถใช้รักษาผู้ป่วย HIV ได้ทั่วไป เพราะหาผู้บริจาคที่เข้ากันได้ยากมากๆ

งานวิจัยในไทย: ความหวังใหม่ของผู้ป่วย HIV

ที่ประเทศไทยเองก็มีการวิจัยเกี่ยวกับการรักษา HIV ให้หายขาดเช่นกัน โดยศูนย์วิจัยโรคเอดส์ สภากาชาดไทย กำลังศึกษาการรักษาผู้ติดเชื้อ HIV ในระยะแรกให้มีโอกาสหายขาดได้

วิธีการคือ ผู้ป่วยจะต้องตรวจพบเชื้อเร็ว และเริ่มกินยาต้านไวรัสทันที เพื่อควบคุมไม่ให้เชื้อ HIV ทำลายภูมิคุ้มกันในร่างกาย

ถึงแม้จะไม่สามารถกำจัดเชื้อ HIV ออกจากร่างกายได้หมด 100% แต่ก็ทำให้ร่างกายสามารถควบคุมเชื้อได้เอง โดยไม่ต้องกินยาตลอดชีวิต

รู้เร็ว รักษาเร็ว ต้องทำยังไง?

ถ้าอยากรู้เร็ว รักษาเร็ว ต้องเริ่มจากการตรวจหาเชื้อ HIV ให้เร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

ใครบ้างที่ควรตรวจ HIV? ทุกคนที่เคยมีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น หรือมีคู่นอนหลายคน

ตรวจ HIV ได้ที่ไหนบ้าง? โรงพยาบาล คลินิก หรือหน่วยงานสาธารณสุขใกล้บ้าน นอกจากนี้ยังมีชุดตรวจ HIV ด้วยตัวเองที่สามารถซื้อมาตรวจได้ที่บ้าน

วิธีการตรวจ HIV

1. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: ก่อนตรวจ ควรปรึกษาคุณหมอหรือผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการตรวจและผลที่อาจจะเกิดขึ้น
2. เจาะเลือด: การตรวจส่วนใหญ่จะใช้วิธีเจาะเลือดเพื่อหาเชื้อ HIV
3. รอผลตรวจ: ผลตรวจจะใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์
4. รับคำปรึกษา: หากผลตรวจเป็นบวก (ติดเชื้อ HIV) คุณหมอจะให้คำปรึกษาและแนะนำการรักษาที่เหมาะสม

ยาต้านไวรัส: ตัวช่วยสำคัญของผู้ติดเชื้อ HIV

ยาต้านไวรัส (Antiretroviral drugs) คือยาที่ช่วยลดปริมาณเชื้อ HIV ในร่างกาย และชะลอการทำลายระบบภูมิคุ้มกัน

ยาต้านไวรัสทำงานยังไง? ยาต้านไวรัสจะเข้าไปขัดขวางการแบ่งตัวของเชื้อ HIV ทำให้เชื้อไม่สามารถเพิ่มจำนวนได้

ต้องกินยาต้านไวรัสตลอดชีวิตไหม? ในปัจจุบัน ผู้ติดเชื้อ HIV ส่วนใหญ่จะต้องกินยาต้านไวรัสตลอดชีวิต แต่ก็มีงานวิจัยที่แสดงให้เห็นว่า ผู้ที่เริ่มรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ และกินยาอย่างต่อเนื่อง อาจมีโอกาสหยุดยาได้ในอนาคต

ผลข้างเคียงของยาต้านไวรัส

• คลื่นไส้ อาเจียน: เป็นอาการที่พบได้บ่อยในช่วงแรกของการรักษา
• อ่อนเพลีย: อาจรู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าปกติ
• ปวดหัว: บางคนอาจมีอาการปวดหัว
• ผื่นคัน: อาจมีผื่นขึ้นตามผิวหนัง

ถ้ามีอาการข้างเคียงรุนแรง ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อปรับยาหรือหาวิธีรับมือกับอาการ

ใช้ชีวิตยังไง ถ้าติดเชื้อ HIV?

การรู้ว่าตัวเองติดเชื้อ HIV อาจทำให้รู้สึกเครียดและกังวล แต่สิ่งสำคัญคือต้องดูแลตัวเองให้ดีทั้งร่างกายและจิตใจ

ดูแลร่างกาย: กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง

ดูแลจิตใจ: พูดคุยกับเพื่อน ครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญ เพื่อระบายความรู้สึกและขอคำแนะนำ

เข้าร่วมกลุ่มสนับสนุน: การได้พูดคุยกับคนที่เข้าใจสถานการณ์เดียวกัน จะช่วยให้รู้สึกเข้มแข็งและไม่โดดเดี่ยว

เรื่องที่ต้องระวัง

• การแพร่เชื้อ: ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ และหลีกเลี่ยงการใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น
• การติดเชื้อฉวยโอกาส: ดูแลสุขภาพให้ดี เพื่อป้องกันการติดเชื้อต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น
• การตีตรา: อย่าปล่อยให้คนอื่นมาตัดสินคุณ เพราะคุณไม่ได้ทำอะไรผิด

สรุป: มีความหวังเสมอ!

ถึงแม้ว่าการติดเชื้อ HIV จะเป็นเรื่องที่น่ากลัว แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าชีวิตจะจบสิ้นลง อย่าท้อแท้! เพราะการแพทย์ก้าวหน้าไปมาก และเราก็มีทางเลือกในการรักษามากมาย

สิ่งสำคัญที่สุดคือ การรู้เร็ว รักษาเร็ว ดูแลตัวเองให้ดี และใช้ชีวิตอย่างมีความสุข

“You are stronger than you think.” – ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น จำไว้ว่าคุณเข้มแข็งกว่าที่คุณคิด

ถ้ามีอะไรไม่สบายใจ หรืออยากได้คำปรึกษาเพิ่มเติม อย่าลังเลที่จะทักมาคุยกับพี่ๆ Lovecare Station นะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้กำลังใจเสมอ 😊