เคยได้ยินเรื่องแผลริมอ่อนกันไหม? มันคือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดหนึ่งที่เกิดจากแบคทีเรีย ถึงจะฟังดูน่ากลัว แต่ข่าวดีคือรักษาให้หายขาดได้! มาทำความรู้จักกับโรคนี้ให้มากขึ้น เพื่อที่เราจะได้ดูแลตัวเองและคนที่เรารักได้อย่างถูกต้องกันนะ

แผลริมอ่อนคืออะไร? ทำไมถึงต้องใส่ใจ

แผลริมอ่อน (Chancroid) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง ชื่อว่า Haemophilus ducreyi เชื้อนี้จะทำให้เกิดแผลที่บริเวณอวัยวะเพศ หรือบริเวณใกล้เคียงได้ ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง

ถึงแม้จะไม่ใช่โรคที่พบบ่อยมากนักในปัจจุบัน แต่ก็ยังมีความเสี่ยงอยู่ โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ชอบเดินทางไปในที่ต่างๆ หรือมีคู่นอนหลายคน การป้องกันไว้ก่อนจึงเป็นเรื่องสำคัญมากๆ

การรู้เท่าทันโรคนี้ จะช่วยให้เราสังเกตอาการผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที ลดความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมาได้

ความแตกต่างจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ

• ลักษณะแผล: แผลริมอ่อนมักมีลักษณะเป็นแผลเปื่อย ขอบแผลไม่เรียบ และมีหนองที่ก้นแผล
• ความเจ็บปวด: แผลริมอ่อนมักทำให้เกิดอาการเจ็บปวดค่อนข้างมาก
• สาเหตุ: เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Haemophilus ducreyi

อาการของแผลริมอ่อนเป็นยังไง? สังเกตตัวเองด่วนๆ

อาการของแผลริมอ่อนจะเริ่มแสดงหลังจากได้รับเชื้อประมาณ 3-10 วัน โดยจะเริ่มจากตุ่มนูนเล็กๆ ที่บริเวณอวัยวะเพศ แล้วค่อยๆ กลายเป็นแผลในที่สุด

ลักษณะของแผลริมอ่อนที่สังเกตได้คือ จะเป็นแผลเปื่อย ขอบแผลไม่เรียบ ก้นแผลมีหนอง และมีอาการเจ็บปวดค่อนข้างมาก บางครั้งอาจมีต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบโตและเจ็บร่วมด้วย

อาการอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน และในผู้ชายกับผู้หญิงก็อาจมีตำแหน่งที่เกิดแผลแตกต่างกันบ้างเล็กน้อย ลองมาดูรายละเอียดเพิ่มเติมกัน:

อาการในผู้ชาย

• แผลมักเกิดที่บริเวณใต้หนังหุ้มปลายองคชาต
• อาจมีอาการปวดขณะปัสสาวะ
• อาจมีหนองไหลออกมาจากท่อปัสสาวะ

อาการในผู้หญิง

• แผลมักเกิดที่บริเวณแคม (Labia) หรือปากช่องคลอด
• อาจมีอาการปวดเมื่อสัมผัสบริเวณแผล
• อาจมีตกขาวผิดปกติ

ติดแผลริมอ่อนได้ยังไง? รู้ไว้ ป้องกันได้

สาเหตุหลักของการติดเชื้อแผลริมอ่อนคือ การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันกับผู้ที่ติดเชื้ออยู่ ไม่ว่าจะเป็นทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือทางปาก

นอกจากนี้ การสัมผัสกับแผล หรือสารคัดหลั่งของผู้ที่ติดเชื้อ ก็สามารถทำให้ติดเชื้อได้เช่นกัน แต่โอกาสเกิดขึ้นได้น้อยกว่า

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีโอกาสติดเชื้อมากขึ้น ได้แก่ การมีคู่นอนหลายคน การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย และการอยู่ในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรค

การป้องกันตัวเองจากแผลริมอ่อน

1. ใช้ถุงยางอนามัย: ทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะกับใคร
2. ลดจำนวนคู่นอน: ยิ่งมีคู่นอนน้อย ก็ยิ่งลดความเสี่ยง
3. หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่ติดเชื้อ: หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาเชื้อก่อน
4. รักษาสุขอนามัย: ล้างอวัยวะเพศให้สะอาดอยู่เสมอ

การวินิจฉัยโรค: ไปหาหมอ แล้วจะเจออะไรบ้าง?

หากสงสัยว่าตัวเองอาจเป็นแผลริมอ่อน สิ่งที่ควรทำมากที่สุดคือ ไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยให้แน่ชัด อย่าซื้อยามากินเองเด็ดขาด เพราะอาจทำให้เชื้อดื้อยา และรักษายากขึ้น

การวินิจฉัยโรคแผลริมอ่อน โดยทั่วไปแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย และซักประวัติทางการแพทย์อย่างละเอียด นอกจากนี้ อาจมีการเก็บตัวอย่างจากแผลไปตรวจหาเชื้อในห้องปฏิบัติการ เพื่อยืนยันผลการวินิจฉัย

การตรวจหาเชื้อในห้องปฏิบัติการมีหลายวิธี เช่น การย้อมสีแกรม (Gram stain) หรือการเพาะเชื้อ (Culture) ซึ่งจะช่วยให้แพทย์ทราบชนิดของเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคได้อย่างแม่นยำ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการวินิจฉัย

• ตรวจเองได้ไหม: ไม่ได้ การตรวจต้องทำโดยแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ
• เจ็บไหม: การตรวจอาจรู้สึกไม่สบายตัวบ้างเล็กน้อย แต่ไม่เจ็บมาก
• รอนานไหม: ผลตรวจอาจใช้เวลา 2-3 วัน ขึ้นอยู่กับวิธีการตรวจ

การรักษาแผลริมอ่อน: หายได้ ถ้าดูแลตัวเองดีๆ

ข่าวดีก็คือ แผลริมอ่อนสามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้สั่งจ่ายยาให้ตามความเหมาะสม

โดยทั่วไป ยาปฏิชีวนะที่ใช้ในการรักษาแผลริมอ่อน จะมีทั้งแบบกินและแบบฉีด ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค และดุลยพินิจของแพทย์

สิ่งสำคัญที่สุดในการรักษาคือ การกินยาให้ครบตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ถึงแม้อาการจะดีขึ้นแล้ว ก็ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด เพราะอาจทำให้เชื้อดื้อยา และกลับมาเป็นซ้ำได้

ข้อควรปฏิบัติระหว่างการรักษา

• งดมีเพศสัมพันธ์: จนกว่าแผลจะหายสนิท
• รักษาความสะอาด: ล้างแผลด้วยน้ำเกลือ หรือน้ำยาฆ่าเชื้อตามที่แพทย์แนะนำ
• พักผ่อนให้เพียงพอ: เพื่อให้ร่างกายมีกำลังต่อสู้กับเชื้อโรค

ผลกระทบและความเสี่ยง: ถ้าไม่รักษา จะเกิดอะไรขึ้น?

หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง แผลริมอ่อนอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ เช่น การติดเชื้อลุกลาม การเกิดแผลเป็น การอุดตันของท่อน้ำเหลือง และการติดเชื้อในกระแสเลือด

นอกจากนี้ แผลริมอ่อนยังเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ HIV อีกด้วย เนื่องจากแผลที่เกิดขึ้น จะทำให้เชื้อ HIV เข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น

ดังนั้น การรักษาแผลริมอ่อนตั้งแต่เนิ่นๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบที่ร้ายแรงต่อสุขภาพในระยะยาว

ผลกระทบทางด้านจิตใจ

นอกเหนือจากผลกระทบทางร่างกายแล้ว การเป็นแผลริมอ่อนยังอาจส่งผลกระทบต่อจิตใจได้ เช่น ความวิตกกังวล ความรู้สึกอับอาย และความเครียด การพูดคุยกับคนใกล้ชิด หรือผู้เชี่ยวชาญ อาจช่วยบรรเทาความรู้สึกเหล่านี้ได้

อย่าลืมว่าเธอไม่ได้อยู่คนเดียวนะ! มีคนพร้อมรับฟังและให้กำลังใจเสมอ

แผลริมอ่อนอาจจะดูน่ากลัว แต่ถ้าเรารู้จักวิธีป้องกัน และรักษาอย่างถูกต้อง เราก็สามารถดูแลตัวเองให้ปลอดภัยจากโรคนี้ได้แน่นอน ถ้ามีอะไรไม่แน่ใจ หรืออยากปรึกษาเพิ่มเติม ทักมาคุยกับพี่ๆ ที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ!