เคยได้ยินเรื่อง HPV กันไหม? หลายคนอาจจะคุ้นๆ ว่ามันเกี่ยวกับมะเร็ง แต่จริงๆ แล้ว HPV คืออะไร? น่ากลัวแค่ไหน? แล้วเราจะรับมือกับมันยังไงดี? มาทำความเข้าใจเรื่อง HPV แบบง่ายๆ สไตล์ Lovecare Station กัน!

HPV คืออะไร? ทำไมถึงต้องรู้จัก?

HPV หรือ Human Papillomavirus คือชื่อของไวรัสกลุ่มใหญ่ที่มีหลายสายพันธุ์มากๆ บางสายพันธุ์ก็ไม่ได้ก่อให้เกิดอันตรายอะไร แต่บางสายพันธุ์ก็เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดโรคต่างๆ โดยเฉพาะมะเร็งที่อวัยวะเพศ ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย

ทำไมเราถึงต้องรู้จัก HPV? เพราะว่ามันเป็นไวรัสที่พบบ่อยมากๆ ติดต่อกันได้ง่ายๆ โดยที่เราอาจจะไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ การที่เรามีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ HPV จะช่วยให้เราป้องกันตัวเองและคนที่เรารักได้นะ

เชื้อ HPV แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลักๆ คือ

• สายพันธุ์ความเสี่ยงสูง: กลุ่มนี้แหละที่น่ากลัว เพราะเป็นสาเหตุหลักของมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก มะเร็งองคชาติ เป็นต้น สายพันธุ์ที่พบบ่อยๆ ในกลุ่มนี้ก็คือ HPV 16 และ HPV 18
• สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำ: กลุ่มนี้ไม่ได้ทำให้เกิดมะเร็ง แต่จะทำให้เกิดโรคหูดหงอนไก่ ซึ่งถึงแม้จะไม่ร้ายแรงถึงชีวิต แต่ก็สร้างความรำคาญและกระทบต่อความมั่นใจได้

HPV ติดต่อกันได้ยังไง? น่ากลัวกว่าที่คิดนะ

การติดต่อของ HPV ส่วนใหญ่มาจากการมีเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะเป็นทางช่องคลอด ทางทวารหนัก หรือทางปาก นอกจากนี้ การสัมผัสผิวหนังโดยตรงบริเวณอวัยวะเพศก็สามารถทำให้ติดเชื้อ HPV ได้เหมือนกัน

หลายคนอาจจะคิดว่า HPV ติดต่อกันเฉพาะคนที่เปลี่ยนคู่นอนบ่อยๆ แต่จริงๆ แล้วใครๆ ก็มีสิทธิ์ติด HPV ได้ ไม่ว่าจะมีคู่นอนคนเดียวหรือหลายคน เพราะเชื้อ HPV มันไม่ได้แสดงอาการเสมอไป บางคนติดเชื้อมานานแล้วแต่ไม่รู้ตัว ทำให้แพร่เชื้อต่อไปให้คนอื่นได้

แล้ว HPV พบได้ที่ไหนบ้าง? นอกจากบริเวณอวัยวะเพศแล้ว HPV ยังสามารถพบได้ในที่อับชื้น เช่น ห้องน้ำสาธารณะ หรือตามพื้นผิวต่างๆ แต่โอกาสที่จะติดเชื้อจากสิ่งเหล่านี้มีน้อยมากๆ เพราะเชื้อ HPV ต้องสัมผัสกับผิวหนังโดยตรงถึงจะติดต่อได้

HPV ก่อให้เกิดโรคอะไรบ้าง? รู้ไว้จะได้ไม่ประมาท

อย่างที่บอกไปว่า HPV ก่อให้เกิดโรคได้หลายชนิด ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย มาดูกันว่ามีโรคอะไรบ้างที่เราต้องระวัง:

ในผู้หญิง:

• มะเร็งปากมดลูก: เป็นโรคที่พบบ่อยที่สุดและร้ายแรงที่สุดที่เกิดจาก HPV การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำจึงสำคัญมากๆ
• มะเร็งช่องคลอด/ปากช่องคลอด: ถึงแม้จะไม่พบบ่อยเท่ามะเร็งปากมดลูก แต่ก็เป็นโรคที่ต้องระวัง
• มะเร็งช่องปากและช่องคอ: พบได้น้อย แต่ก็มีความเสี่ยง
• หูดหงอนไก่: สร้างความรำคาญและอาจทำให้เจ็บ

ในผู้ชาย:

• มะเร็งทวารหนัก: พบได้บ่อยในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย
• มะเร็งองคชาติ: พบได้น้อย แต่ก็เป็นโรคที่ต้องระวัง
• มะเร็งช่องปากและช่องคอ: พบได้น้อย แต่ก็มีความเสี่ยง
• หูดหงอนไก่: สร้างความรำคาญและอาจทำให้เจ็บ

จะรู้ได้ยังไงว่าติด HPV? ต้องตรวจอะไรบ้าง?

อย่างที่บอกไปว่า HPV มักจะไม่แสดงอาการ ทำให้หลายคนไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อ การตรวจหา HPV จึงเป็นวิธีเดียวที่จะรู้ได้ว่าเรามีความเสี่ยงหรือไม่

การตรวจ HPV ในผู้หญิงทำได้โดยการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ซึ่งมีหลายวิธี เช่น

• Pap smear: เป็นการเก็บเซลล์จากปากมดลูกไปตรวจหาความผิดปกติ
• HPV test: เป็นการตรวจหาเชื้อ HPV โดยตรง

ส่วนในผู้ชาย การตรวจ HPV ยังไม่เป็นที่แพร่หลาย แต่สามารถตรวจได้หากมีความเสี่ยง เช่น มีคู่นอนหลายคน หรือมีอาการผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศ

มีวิธีป้องกัน HPV ไหม? ทำยังไงได้บ้าง?

ถึงแม้ว่า HPV จะเป็นไวรัสที่น่ากลัว แต่เราก็มีวิธีป้องกันตัวเองได้นะ:

• ฉีดวัคซีน HPV: เป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพที่สุด สามารถป้องกันการติดเชื้อ HPV สายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดมะเร็งได้ถึง 90% แนะนำให้ฉีดตั้งแต่อายุยังน้อย (9-26 ปี)
• ใช้ถุงยางอนามัย: ช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ HPV ได้
• ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำ: ช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ
• หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน: ลดความเสี่ยงในการสัมผัสเชื้อ HPV

การฉีดวัคซีน HPV เป็นเรื่องที่ควรพิจารณาอย่างยิ่ง โดยเฉพาะสำหรับวัยรุ่นและวัยเริ่มต้นชีวิตทางเพศ เพราะวัคซีนจะมีประสิทธิภาพสูงสุดหากฉีดก่อนที่จะสัมผัสเชื้อ HPV

ถ้าติด HPV แล้วต้องทำยังไง?

ถ้าตรวจพบว่าติด HPV ไม่ต้องตกใจ! สิ่งแรกที่ต้องทำคือปรึกษาคุณหมอ เพื่อตรวจเพิ่มเติมและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ในกรณีที่ติดเชื้อ HPV สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำที่ทำให้เกิดหูดหงอนไก่ คุณหมออาจจะแนะนำให้ใช้ยา หรือใช้วิธีการผ่าตัด เลเซอร์ หรือจี้ไฟฟ้า เพื่อกำจัดหูด

ส่วนในกรณีที่ติดเชื้อ HPV สายพันธุ์ความเสี่ยงสูง คุณหมอจะติดตามอาการอย่างใกล้ชิด และอาจจะแนะนำให้ทำการผ่าตัด หรือรักษาด้วยวิธีอื่นๆ หากพบความผิดปกติ

สิ่งสำคัญที่สุดคือการดูแลสุขภาพให้แข็งแรง พักผ่อนให้เพียงพอ ทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรง สามารถต่อสู้กับเชื้อ HPV ได้

เรื่อง HPV ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด แค่เข้าใจก็รับมือได้

HPV อาจจะฟังดูน่ากลัว แต่จริงๆ แล้วมันไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด ถ้าเรามีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง และรู้จักวิธีป้องกันตัวเอง เราก็สามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขและปลอดภัยได้

อย่าลืมว่าการดูแลสุขภาพทางเพศเป็นเรื่องสำคัญมากๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง HPV หรือเรื่องอื่นๆ ถ้ามีอะไรไม่แน่ใจ หรือมีคำถามที่อยากถาม อย่าเก็บไว้คนเดียว รีบปรึกษาคุณพ่อคุณแม่ คุณครู หรือผู้ใหญ่ที่ไว้ใจได้ หรือจะมาปรึกษาพวกเรา Lovecare Station ก็ได้นะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ!

ถ้ากังวลใจหรือไม่รู้จะปรึกษาใคร สามารถพูดคุยกับพี่ๆ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราเป็นเพื่อนที่พร้อมรับฟังและให้คำแนะนำดีๆ เสมอ คลิกที่นี่เพื่อปรึกษา