สวัสดีค่ะ ขอบคุณที่ถามคำถามที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์มากๆ เลยนะคะ พี่เลิฟเข้าใจว่าเรื่องรอบเดือนและการคุมกำเนิดเป็นเรื่องที่วัยรุ่นหลายคนสงสัยและกังวล พี่เลิฟจะตอบคำถามให้ละเอียดที่สุดเท่าที่จะทำได้เลยนะคะ
รอบเดือน (Menstrual Cycle) คือ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในร่างกายของผู้หญิงเป็นประจำทุกเดือน เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ ถ้าไม่มีการปฏิสนธิเกิดขึ้น เยื่อบุโพรงมดลูกที่เตรียมไว้ก็จะหลุดลอกออกมาเป็นเลือดประจำเดือนนั่นเองค่ะ
โดยทั่วไป รอบเดือนของผู้หญิงส่วนใหญ่มักจะไม่สม่ำเสมอเป๊ะๆ ทุกเดือนนะคะ อาจจะมีการคลาดเคลื่อนบ้างเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความเครียด การพักผ่อน อาหารการกิน หรือแม้แต่การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกายค่ะ แต่ถ้ามาไม่สม่ำเสมอมากเกินไป หรือขาดประจำเดือนไปนานๆ ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อหาสาเหตุนะคะ
ตัวเลขเหล่านี้คือระยะเวลาของรอบเดือนค่ะ นับจากวันแรกที่ประจำเดือนมา จนถึงวันแรกของประจำเดือนในรอบถัดไป แต่ละคนจะมีระยะเวลาของรอบเดือนที่แตกต่างกันไป บางคนอาจจะ 28 วัน บางคน 30 วัน หรือ 32 วันก็ได้ค่ะ ถือว่าเป็นเรื่องปกติ ถ้าอยู่ในช่วง 21-35 วัน
การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใส่ถุงยางอนามัย ถึงแม้จะไม่ได้หลั่งใน ก็ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้นะคะ เพราะอสุจิอาจจะปนเปื้อนอยู่ในน้ำหล่อลื่นได้ค่ะ ยิ่งถ้าแฟนมีรอบเดือน 30-31 วันสม่ำเสมอ ช่วงเวลาดังกล่าวอาจจะใกล้เคียงกับช่วงไข่ตก ซึ่งเป็นช่วงที่โอกาสตั้งครรภ์สูงค่ะ แนะนำให้ซื้อชุดทดสอบการตั้งครรภ์มาตรวจดูนะคะ เพื่อความแน่ใจ
ยาคุมฉุกเฉิน (Emergency Contraceptive Pills) เป็นยาคุมที่ใช้ในกรณีฉุกเฉิน เช่น มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน หรือถุงยางอนามัยแตก ยาคุมฉุกเฉินจะช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ได้ ถ้ากินภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ ยิ่งกินเร็วยิ่งมีประสิทธิภาพสูงค่ะ โดยทั่วไป จะมี 2 แบบ คือ แบบเม็ดเดียว และแบบ 2 เม็ด ถ้าเป็นแบบ 2 เม็ด ต้องกินเม็ดแรกทันทีหลังมีเพศสัมพันธ์ และกินเม็ดที่สองภายใน 12 ชั่วโมงค่ะ
ยาคุมฉุกเฉินช่วยยับยั้งการตั้งครรภ์ได้จริงค่ะ แต่ประสิทธิภาพจะไม่ 100% อย่างที่คุณบอก อาจจะอยู่ที่ประมาณ 75-85% เท่านั้น และประสิทธิภาพจะลดลงตามระยะเวลาที่ผ่านไปหลังมีเพศสัมพันธ์ ดังนั้น การคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น เช่น ถุงยางอนามัย หรือยาคุมรายเดือน จะมีประสิทธิภาพมากกว่าค่ะ
พี่เลิฟเข้าใจเลยว่าการตัดสินใจเรื่องท้องไม่พร้อมเป็นเรื่องที่ยากมากๆ และมีหลายปัจจัยที่ต้องพิจารณา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสถานภาพส่วนตัว ครอบครัว หรือสังคม พี่เลิฟอยากให้กำลังใจและบอกว่าไม่ว่าน้องจะตัดสินใจอย่างไร พี่เลิฟก็พร้อมรับฟังและสนับสนุนนะคะ
ถ้าหากน้องกำลังเผชิญกับภาวะท้องไม่พร้อม และต้องการข้อมูลเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัยและถูกกฎหมาย พี่เลิฟขอแนะนำให้ปรึกษา **เครือข่ายอาสา RSA (Referral System for Safe Abortion)** นะคะ RSA เป็นเครือข่ายหน่วยบริการสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุข ที่ให้บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ข้อมูลสำคัญของ RSA:
การพูดคุยกับ RSA จะช่วยให้น้องได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน และสามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสมกับสถานการณ์ของตัวเองค่ะ
ไม่ว่าสถานภาพจะเป็นอย่างไร การตัดสินใจเรื่องท้องไม่พร้อมเป็นสิทธิของน้องนะคะ พี่เลิฟแนะนำให้พูดคุยกับคนใกล้ชิดที่ไว้ใจได้ เช่น เพื่อนสนิท หรือคุณครู เพื่อขอคำปรึกษาและกำลังใจ แต่สุดท้ายแล้ว การตัดสินใจอยู่ที่ตัวน้องเองค่ะ
พี่เลิฟหวังว่าข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์กับน้องนะคะ ถ้ามีคำถามเพิ่มเติม หรือต้องการคำแนะนำอื่นๆ สามารถถามพี่เลิฟได้เสมอเลยนะคะ พี่เลิฟพร้อมรับฟังและให้กำลังใจเสมอนะคะ