กาแฟเป็นเครื่องดื่มยอดฮิตของใครหลาย ๆ คน แต่สำหรับบางคน การดื่มกาแฟกลับมาพร้อมอาการใจสั่น วิตกกังวล ไม่สบายตัว คาเฟอีนในกาแฟมีผลต่อระบบประสาทและอาจกระตุ้นอาการวิตกกังวลได้ แต่ไม่ต้องกังวลไป! เรามีวิธีดื่มกาแฟแบบไม่ทำร้ายสุขภาพจิตมาฝากกัน

คาเฟอีนคืออะไร? ทำไมถึงทำให้ใจสั่น?

คาเฟอีนเป็นสารกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางที่พบได้ในกาแฟ ชา โกโก้ และเครื่องดื่มชูกำลัง คาเฟอีนออกฤทธิ์โดยการบล็อกสารอะดีโนซีน ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เรารู้สึกง่วงและผ่อนคลาย เมื่ออะดีโนซีนถูกบล็อก เราก็จะรู้สึกตื่นตัว กระปรี้กระเปร่า

แต่ในขณะเดียวกัน คาเฟอีนก็กระตุ้นการหลั่งอะดรีนาลีน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความเครียดและความตื่นตระหนก อะดรีนาลีนที่เพิ่มขึ้นจะทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันโลหิตสูงขึ้น และอาจนำไปสู่อาการใจสั่น วิตกกังวลได้

คาเฟอีนกับผลกระทบต่อร่างกาย

• กระตุ้นระบบประสาท: ทำให้ตื่นตัว ไม่ง่วง
• เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจ: ทำให้ใจสั่น
• เพิ่มความดันโลหิต: อาจเป็นอันตรายต่อผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
• กระตุ้นการขับปัสสาวะ: ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ

คาเฟอีนส่งผลต่อความวิตกกังวลอย่างไร?

สำหรับคนที่มีแนวโน้มวิตกกังวลอยู่แล้ว คาเฟอีนอาจทำให้อาการแย่ลงได้ คาเฟอีนสามารถกระตุ้นอาการวิตกกังวล เช่น ใจสั่น เหงื่อออก ตัวสั่น หายใจถี่ และรู้สึกประหม่า นอกจากนี้ คาเฟอีนยังรบกวนการนอนหลับ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพจิต

การอดนอนจะทำให้ร่างกายและจิตใจอ่อนแอลง ทำให้เราไวต่อความเครียดและวิตกกังวลมากขึ้น ดังนั้น การดื่มกาแฟมากเกินไป หรือดื่มใกล้เวลานอน อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตในระยะยาวได้

ปริมาณคาเฟอีนที่แนะนำต่อวัน

โดยทั่วไป ผู้ใหญ่ไม่ควรบริโภคคาเฟอีนเกิน 400 มิลลิกรัมต่อวัน (ประมาณกาแฟ 4 แก้ว) แต่ปริมาณที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น น้ำหนักตัว สุขภาพ และความไวต่อคาเฟอีน

สังเกตตัวเอง: คุณไวต่อคาเฟอีนแค่ไหน?

แต่ละคนตอบสนองต่อคาเฟอีนแตกต่างกัน บางคนดื่มกาแฟได้หลายแก้วโดยไม่มีอาการอะไร ในขณะที่บางคนดื่มแค่แก้วเดียวก็ใจสั่นแล้ว ลองสังเกตตัวเองว่าคุณไวต่อคาเฟอีนแค่ไหน โดยลองจดบันทึกว่าคุณดื่มอะไรบ้าง และมีอาการอะไรเกิดขึ้นบ้าง

หากคุณรู้สึกว่าคาเฟอีนส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตของคุณ คุณอาจต้องลดปริมาณการบริโภค หรือหลีกเลี่ยงคาเฟอีนไปเลย

อาการที่บ่งบอกว่าคุณอาจไวต่อคาเฟอีน

• ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
• วิตกกังวล กระวนกระวาย
• นอนไม่หลับ
• ปวดหัว
• คลื่นไส้

ดื่มกาแฟอย่างไรไม่ให้ใจสั่น: เทคนิคที่ควรลอง

ถึงแม้คาเฟอีนอาจส่งผลเสียต่อความวิตกกังวล แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคุณต้องเลิกดื่มกาแฟไปเลย หากคุณอยากดื่มกาแฟแต่ไม่อยากใจสั่น ลองทำตามเทคนิคเหล่านี้ดู:

1. จำกัดปริมาณ: ดื่มกาแฟในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่เกิน 1-2 แก้วต่อวัน

2. เลือกช่วงเวลา: ดื่มกาแฟในช่วงเช้าหรือบ่ายต้น ๆ หลีกเลี่ยงการดื่มใกล้เวลานอน

3. ดื่มน้ำเยอะ ๆ: คาเฟอีนมีฤทธิ์ขับปัสสาวะ การดื่มน้ำเยอะ ๆ จะช่วยป้องกันภาวะขาดน้ำ

4. กินอาหารก่อนดื่ม: การดื่มกาแฟตอนท้องว่างจะทำให้คาเฟอีนถูกดูดซึมเร็วขึ้น ทำให้ใจสั่นได้ง่ายขึ้น

5. เลือกกาแฟที่มีคาเฟอีนต่ำ: ลองเปลี่ยนไปดื่มกาแฟดีแคฟ (decaf) หรือกาแฟที่มีคาเฟอีนน้อยกว่าปกติ

ทางเลือกอื่น ๆ นอกจากกาแฟ: เครื่องดื่มที่ช่วยให้ตื่นตัว

ถ้าคุณอยากหลีกเลี่ยงคาเฟอีน แต่อยากหาเครื่องดื่มที่ช่วยให้ตื่นตัว ลองพิจารณาเครื่องดื่มเหล่านี้:

• ชาเขียว: มีคาเฟอีนน้อยกว่ากาแฟ และมีสารต้านอนุมูลอิสระ
• น้ำผลไม้: ช่วยให้ร่างกายสดชื่น และมีวิตามิน
• น้ำเปล่า: ช่วยให้ร่างกายทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• น้ำขิง: ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต และลดอาการคลื่นไส้

เครื่องดื่มที่ควรหลีกเลี่ยง

นอกจากกาแฟแล้ว เครื่องดื่มบางชนิดก็มีคาเฟอีนสูงเช่นกัน เช่น:

• เครื่องดื่มชูกำลัง
• น้ำอัดลม
• ชาดำ

เมื่อใจสั่นเพราะกาแฟ: วิธีรับมือกับอาการ

ถ้าคุณเผลอดื่มกาแฟมากเกินไป แล้วเริ่มมีอาการใจสั่น วิตกกังวล ลองทำตามวิธีเหล่านี้เพื่อบรรเทาอาการ:

1. หายใจลึก ๆ: หายใจเข้าลึก ๆ ทางจมูก แล้วค่อย ๆ ผ่อนลมหายใจออกทางปาก ทำซ้ำ ๆ จนรู้สึกผ่อนคลายขึ้น
2. ดื่มน้ำเปล่า: ช่วยลดผลกระทบของคาเฟอีน
3. เคลื่อนไหวร่างกาย: เดินเล่นเบา ๆ หรือยืดเส้นยืดสาย จะช่วยลดความตึงเครียด
4. หากิจกรรมที่ผ่อนคลาย: ฟังเพลง อ่านหนังสือ หรือดูหนังที่ชอบ
5. ปรึกษาแพทย์: หากอาการรุนแรง หรือเกิดขึ้นบ่อย ๆ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม

สำคัญที่สุดคือการสังเกตตัวเองว่าร่างกายตอบสนองต่อคาเฟอีนอย่างไร และปรับปริมาณการบริโภคให้เหมาะสมกับตัวเอง

การดื่มกาแฟอย่างมีความรับผิดชอบ และใส่ใจสุขภาพจิตของตัวเอง จะช่วยให้คุณมีความสุขกับกาแฟแก้วโปรดได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องอาการใจสั่นนะ! ถ้าลองทำตามวิธีเหล่านี้แล้วยังไม่ดีขึ้น หรือรู้สึกว่าความวิตกกังวลมีผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน อย่าลังเลที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่ Lovecare Station นะ เราพร้อมรับฟังและให้คำปรึกษาเสมอ!