รู้สึกใจสั่น หายใจไม่ทั่วท้อง หรือคิดมากจนนอนไม่หลับกันบ้างไหม? อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของความวิตกกังวล ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่บางครั้งความวิตกกังวลก็อาจรุนแรงจนกลายเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการดูแล มาสำรวจไปด้วยกันว่าความวิตกกังวลมีกี่ประเภท และเมื่อไหร่ที่ควรขอความช่วยเหลือ

ความวิตกกังวลคืออะไร?

ความวิตกกังวลคือความรู้สึกกังวล กลัว หรือประหม่า ที่เกิดขึ้นเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่ท้าทาย หรือไม่แน่นอน เป็นกลไกธรรมชาติของร่างกายที่ช่วยให้เราเตรียมพร้อมรับมือกับภัยคุกคาม หรือความเครียด

ในระดับที่พอเหมาะ ความวิตกกังวลสามารถเป็นประโยชน์ได้ เช่น ช่วยให้เราตั้งใจอ่านหนังสือสอบ หรือเตรียมตัวสำหรับการนำเสนอ แต่เมื่อความวิตกกังวลรุนแรงเกินไป หรือเกิดขึ้นบ่อยครั้ง อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และกลายเป็นปัญหาสุขภาพจิตได้

ความวิตกกังวลมีหลายระดับ ตั้งแต่ความกังวลเล็กน้อยที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราว ไปจนถึงความวิตกกังวลอย่างรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และส่งผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์

สัญญาณของความวิตกกังวล

• ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
• หายใจถี่ หายใจไม่อิ่ม
• เหงื่อออกมาก
• มือสั่น เท้าสั่น
• ปวดหัว ปวดท้อง
• นอนไม่หลับ
• หงุดหงิดง่าย
• ไม่มีสมาธิ

ประเภทของความวิตกกังวล

ความวิตกกังวลมีหลายประเภท แต่ละประเภทมีลักษณะอาการ และสาเหตุที่แตกต่างกัน การทำความเข้าใจประเภทของความวิตกกังวล จะช่วยให้เราสามารถรับมือกับมันได้อย่างเหมาะสม

บางคนอาจมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับเรื่องเฉพาะเจาะจง เช่น การขึ้นที่สูง หรือการพูดในที่สาธารณะ ในขณะที่บางคนอาจมีความวิตกกังวลทั่วไปเกี่ยวกับหลายๆ เรื่องในชีวิตประจำวัน

หากรู้สึกว่าความวิตกกังวลส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ควรรีบปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อรับการวินิจฉัย และการรักษาที่เหมาะสม

ความแตกต่างระหว่างความวิตกกังวลทั่วไป และโรควิตกกังวล

ความวิตกกังวลทั่วไปคือความรู้สึกกังวลที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราว และไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันมากนัก ในขณะที่โรควิตกกังวลคือภาวะที่ความวิตกกังวลรุนแรง และเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์

โรควิตกกังวลทั่วไป (Generalized Anxiety Disorder: GAD)

โรควิตกกังวลทั่วไป (GAD) คือภาวะที่บุคคลมีความกังวลมากเกินไปเกี่ยวกับหลายๆ เรื่องในชีวิตประจำวัน เช่น เรื่องการเงิน เรื่องสุขภาพ เรื่องงาน หรือเรื่องความสัมพันธ์

ผู้ที่เป็น GAD มักจะรู้สึกว่าควบคุมความกังวลของตัวเองไม่ได้ และมักจะมีอาการทางร่างกายร่วมด้วย เช่น ปวดหัว ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ หรือนอนไม่หลับ

GAD สามารถส่งผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน และความสัมพันธ์ได้ หากไม่ได้รับการรักษา

อาการของ GAD

• กังวลมากเกินไปเกี่ยวกับหลายๆ เรื่อง
• ควบคุมความกังวลไม่ได้
• รู้สึกกระสับกระส่าย หรืออยู่ไม่นิ่ง
• เหนื่อยง่าย
• ไม่มีสมาธิ
• หงุดหงิดง่าย
• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
• นอนไม่หลับ

โรคแพนิค (Panic Disorder)

โรคแพนิค (Panic Disorder) คือภาวะที่บุคคลมีอาการตื่นตระหนกอย่างรุนแรงเกิดขึ้นอย่างกะทันหัน โดยไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน อาการตื่นตระหนกมักจะมาพร้อมกับอาการทางร่างกาย เช่น ใจสั่น หายใจไม่อิ่ม เหงื่อออกมาก และรู้สึกเหมือนกำลังจะตาย

ผู้ที่เป็นโรคแพนิคมักจะกลัวว่าอาการตื่นตระหนกจะเกิดขึ้นอีก และพยายามหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการ

โรคแพนิคสามารถส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ หากไม่ได้รับการรักษา

อาการของโรคแพนิค

• ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
• หายใจไม่อิ่ม หายใจถี่
• เหงื่อออกมาก
• ตัวสั่น
• รู้สึกเหมือนกำลังจะตาย
• กลัวว่าจะเสียสติ
• ชา หรือรู้สึกซ่าๆ ตามร่างกาย

โรคกลัวสังคม (Social Anxiety Disorder)

โรคกลัวสังคม (Social Anxiety Disorder) คือภาวะที่บุคคลมีความกลัวอย่างมากต่อสถานการณ์ทางสังคม เช่น การพูดในที่สาธารณะ การเข้าสังคม หรือการถูกตัดสินจากผู้อื่น

ผู้ที่เป็นโรคกลัวสังคมมักจะหลีกเลี่ยงสถานการณ์ทางสังคม หรือทนอยู่ในสถานการณ์นั้นด้วยความยากลำบาก

โรคกลัวสังคมสามารถส่งผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน และความสัมพันธ์ได้ หากไม่ได้รับการรักษา

อาการของโรคกลัวสังคม

• กลัวการถูกตัดสินจากผู้อื่น
• หลีกเลี่ยงสถานการณ์ทางสังคม
• รู้สึกประหม่า หรือกังวลมากในสถานการณ์ทางสังคม
• ใจสั่น เหงื่อออกมาก ในสถานการณ์ทางสังคม
• กลัวว่าจะทำอะไรผิดพลาดในสถานการณ์ทางสังคม

โรคย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive-Compulsive Disorder: OCD)

โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) คือภาวะที่บุคคลมีความคิดที่ไม่ต้องการ (obsessions) และ/หรือพฤติกรรมที่ต้องทำซ้ำๆ (compulsions) เพื่อลดความวิตกกังวลที่เกิดจากความคิดเหล่านั้น

ความคิดที่ไม่ต้องการ (obsessions) อาจเป็นความคิดเกี่ยวกับการปนเปื้อน ความรุนแรง หรือความสงสัย ในขณะที่พฤติกรรมที่ต้องทำซ้ำๆ (compulsions) อาจเป็นการล้างมือ การตรวจสอบ หรือการนับ

OCD สามารถส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ หากไม่ได้รับการรักษา

อาการของ OCD

• มีความคิดที่ไม่ต้องการที่รบกวนจิตใจ
• ต้องทำพฤติกรรมซ้ำๆ เพื่อลดความวิตกกังวล
• ใช้เวลามากในการทำพฤติกรรมซ้ำๆ
• รู้สึกว่าควบคุมความคิด และพฤติกรรมของตัวเองไม่ได้

การดูแลตัวเองเมื่อรู้สึกวิตกกังวล

เมื่อรู้สึกวิตกกังวล มีหลายสิ่งที่เราสามารถทำได้เพื่อช่วยลดความวิตกกังวล และผ่อนคลายจิตใจ

การดูแลตัวเองเป็นสิ่งสำคัญในการจัดการกับความวิตกกังวล และช่วยให้เราสามารถรับมือกับความเครียดในชีวิตประจำวันได้

หากลองทำตามวิธีเหล่านี้แล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือความวิตกกังวลส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างมาก ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอความช่วยเหลือ

วิธีดูแลตัวเอง

1. ฝึกการหายใจ: หายใจเข้าลึกๆ ทางจมูก และหายใจออกช้าๆ ทางปาก
2. ทำสมาธิ: นั่งสมาธิ หรือฝึกสติ เพื่อช่วยให้จิตใจสงบ
3. ออกกำลังกาย: การออกกำลังกายช่วยลดความเครียด และความวิตกกังวล
4. นอนหลับให้เพียงพอ: การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ช่วยให้ร่างกาย และจิตใจฟื้นตัว
5. กินอาหารที่มีประโยชน์: หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป น้ำตาล และคาเฟอีน
6. พูดคุยกับเพื่อน หรือคนในครอบครัว: การระบายความรู้สึกกับคนที่ไว้ใจ ช่วยลดความเครียดได้
7. หากิจกรรมที่ชอบทำ: การทำกิจกรรมที่ชอบ ช่วยให้ผ่อนคลาย และมีความสุข

ความวิตกกังวลเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน และมีหลายวิธีที่เราสามารถทำได้เพื่อจัดการกับมัน อย่ากลัวที่จะขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ หากรู้สึกว่าไม่สามารถรับมือกับความวิตกกังวลได้ด้วยตัวเอง

จำไว้ว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียว Lovecare Station พร้อมเป็นเพื่อนคู่คิด ให้คำปรึกษา และสนับสนุนคุณเสมอ

หากรู้สึกว่าความวิตกกังวลกำลังเป็นปัญหา อย่าลังเลที่จะพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญที่ Lovecare Station เพื่อรับคำปรึกษา และการสนับสนุนที่เหมาะสม เราพร้อมรับฟัง และช่วยเหลือคุณเสมอ