เคยรู้สึกใจสั่น หายใจไม่ออก เหมือนกำลังจะตายไหม? อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ โรคแพนิค หรือ โรคตื่นตระหนก ที่วัยรุ่นหลายคนอาจกำลังเผชิญอยู่ มารู้จักโรคนี้ให้มากขึ้น เพื่อรับมือและดูแลตัวเองให้ถูกวิธีกันเถอะ!

โรคแพนิค (Panic Disorder) คืออะไร?

โรคแพนิคเป็น โรควิตกกังวลชนิดหนึ่ง ที่ทำให้เกิดอาการตื่นตระหนก (Panic Attacks) อย่างรุนแรงโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน คืออยู่ดี ๆ ก็รู้สึกกลัวขึ้นมา ทั้ง ๆ ที่ไม่ได้อยู่ในสถานการณ์อันตรายอะไรเลย

อาการแพนิคเกิดจากสารเคมีในสมองเสียสมดุล ทำให้ระบบประสาททำงานผิดปกติ เหมือนไฟช็อตในสมองเลย! พอกระแสไฟฟ้าลัดวงจร สมองก็จะหลั่งสารตื่นตระหนกออกมา ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ที่ทำให้เรารู้สึกแย่สุด ๆ

หลังจากอาการแพนิคสงบลง หลายคนจะรู้สึกเพลีย หมดแรง และกังวลว่าอาการจะกลับมากำเริบอีก ซึ่งความกังวลนี้แหละ ที่ทำให้วงจรของโรคแพนิควนซ้ำไปเรื่อย ๆ

อาการ Panic Attack เป็นยังไง?

• ใจสั่น หัวใจเต้นแรง
• หายใจไม่ออก หรือหายใจถี่ ๆ เหมือนขาดอากาศ
• เหงื่อออก ตัวสั่น หนาว ๆ ร้อน ๆ
• วิงเวียน คลื่นไส้ ปั่นป่วนในท้อง
• รู้สึกเหมือนไม่ใช่ตัวเอง หรือควบคุมตัวเองไม่ได้
• กลัวว่าจะตาย หรือกลัวว่าจะเสียสติ

สาเหตุของโรคแพนิค: อะไรที่กระตุ้นอาการ?

โรคแพนิคเกิดได้จากหลายสาเหตุ และแต่ละคนก็มีปัจจัยกระตุ้นที่แตกต่างกันไป มาดูกันว่ามีอะไรบ้างที่เป็นไปได้:

ปัจจัยทางร่างกาย: ฮอร์โมนในร่างกายเปลี่ยนแปลง หรือสารเคมีในสมองไม่สมดุล อาจส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาท

กรรมพันธุ์: ถ้ามีคนในครอบครัวเป็นโรคแพนิค เราก็มีโอกาสเป็นมากขึ้น

ความเครียดและวิตกกังวล: เรื่องเครียด ๆ ในชีวิตประจำวัน หรือเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจอย่างรุนแรง สามารถกระตุ้นอาการแพนิคได้

โรคทางอายุรกรรม: บางโรค หรือยาบางชนิด อาจเป็นสาเหตุของอาการแพนิคได้

Lifestyle แบบไหน เสี่ยง Panic Attack?

• พักผ่อนไม่เพียงพอ นอนน้อย
• ดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนเยอะ (กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง)
• ใช้ชีวิตด้วยความเร่งรีบตลอดเวลา
• หมกมุ่นอยู่กับหน้าจอมากเกินไป

เช็กตัวเอง: เรากำลังเป็นโรคแพนิคอยู่หรือเปล่า?

ลองสำรวจตัวเองดูนะ ว่ามีอาการเหล่านี้บ้างไหม:

อาการทางร่างกาย: ใจสั่น, หายใจไม่ออก, วิงเวียน, เหงื่อออก, ตัวสั่น, ชาตามมือเท้า

อาการทางจิตใจ: กลัวว่าจะตาย, กลัวว่าจะเสียสติ, รู้สึกเหมือนไม่ใช่ตัวเอง

พฤติกรรม: หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่คิดว่าจะทำให้เกิดอาการแพนิค, กังวลว่าอาการจะกลับมาอีก

ถ้ามีอาการเหล่านี้หลายอย่าง และเกิดขึ้นบ่อย ๆ อาจเป็นสัญญาณของโรคแพนิค ควรรีบปรึกษาคุณหมอเพื่อตรวจวินิจฉัยนะ

Panic Attack ต่างจาก Anxiety ยังไง?

Anxiety (ความวิตกกังวล) เป็นความรู้สึกกังวลใจ หรือไม่สบายใจเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ซึ่งมักจะมีสาเหตุที่ชัดเจน

Panic Attack (อาการตื่นตระหนก) เป็นอาการที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรง โดยไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน ทำให้รู้สึกกลัวสุดขีด

สรุปง่าย ๆ คือ Anxiety เหมือนนั่งรถไฟเหาะตีลังกาแบบช้า ๆ แต่ Panic Attack เหมือนโดนปล่อยลงมาจากที่สูงแบบไม่ทันตั้งตัว!

ผลกระทบของโรคแพนิค: ไม่ใช่แค่เรื่องจิตใจ

ถึงแม้โรคแพนิคจะเป็นโรคทางจิตใจ แต่ก็ส่งผลกระทบต่อร่างกายและชีวิตประจำวันของเราได้นะ

ร่างกาย: อาการแพนิคทำให้ร่างกายตอบสนองเหมือนอยู่ในภาวะอันตราย ทำให้หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่ และกล้ามเนื้อตึงเครียด

จิตใจ: ความกังวลว่าอาการจะกลับมา ทำให้เกิดความเครียดสะสม และอาจนำไปสู่โรคซึมเศร้าได้

ชีวิตประจำวัน: การหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่คิดว่าจะทำให้เกิดอาการแพนิค ทำให้ใช้ชีวิตได้ไม่เต็มที่ และอาจกระทบต่อการเรียน การทำงาน หรือความสัมพันธ์กับคนอื่น

Panic Attack อันตรายถึงชีวิตไหม?

โดยทั่วไปแล้ว อาการแพนิคไม่ได้เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ความรู้สึกกลัวที่เกิดขึ้นอาจทำให้รู้สึกเหมือนกำลังจะตายได้

อย่างไรก็ตาม ถ้ามีอาการเจ็บหน้าอก หรือหายใจไม่ออกอย่างรุนแรง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจว่าไม่ได้เป็นโรคหัวใจ

วิธีรักษาโรคแพนิค: มีทางออกเสมอ!

ข่าวดีคือ โรคแพนิครักษาได้! มีหลายวิธีที่จะช่วยให้อาการดีขึ้นและใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง:

จิตบำบัด: การพูดคุยกับนักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์ จะช่วยให้เราเข้าใจความคิดและความรู้สึกของตัวเอง และเรียนรู้วิธีรับมือกับความเครียดและความวิตกกังวล

การใช้ยา: คุณหมออาจให้ยาเพื่อปรับสมดุลสารเคมีในสมอง ช่วยลดอาการวิตกกังวลและตื่นตระหนก

การดูแลตัวเอง: การออกกำลังกาย, พักผ่อนให้เพียงพอ, กินอาหารที่มีประโยชน์, และทำกิจกรรมที่ชอบ จะช่วยให้สุขภาพจิตดีขึ้น

เมื่อไหร่ควรไปหาหมอ?

ถ้ามีอาการแพนิคบ่อย ๆ รบกวนชีวิตประจำวัน หรือทำให้รู้สึกทุกข์ทรมาน ควรรีบไปปรึกษาคุณหมอเพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม

การไปหาหมอไม่ได้แปลว่าเราอ่อนแอ แต่มันคือการดูแลตัวเองอย่างหนึ่ง เหมือนเวลาเราไม่สบายตัว ก็ต้องไปหาหมอเพื่อรักษาให้หาย

รับมือกับอาการแพนิคด้วยตัวเอง: ทำได้ง่าย ๆ

นอกจากวิธีการรักษาทางการแพทย์แล้ว เรายังสามารถดูแลตัวเองเพื่อรับมือกับอาการแพนิคได้ด้วยวิธีง่าย ๆ เหล่านี้:

ฝึกหายใจ: หายใจเข้าลึก ๆ ทางจมูก กลั้นไว้ 2-3 วินาที แล้วค่อย ๆ ผ่อนลมหายใจออกทางปาก ทำซ้ำ ๆ จนรู้สึกผ่อนคลาย

หากิจกรรมเบี่ยงเบนความสนใจ: ฟังเพลง, ดูหนัง, อ่านหนังสือ, หรือทำอะไรก็ได้ที่ช่วยให้เราลืมความกังวลไปชั่วขณะ

อยู่กับคนที่ไว้ใจ: ถ้ามีอาการแพนิค ลองโทรหาเพื่อนสนิท หรือคนในครอบครัว เพื่อพูดคุยและขอความช่วยเหลือ

เตือนตัวเองว่าอาการนี้จะหายไป: บอกตัวเองว่าอาการแพนิคไม่ได้อันตราย และมันจะหายไปในที่สุด

Mindfulness ช่วยได้จริงไหม?

Mindfulness (การมีสติ) คือการจดจ่ออยู่กับปัจจุบันขณะ โดยไม่ตัดสิน หรือพยายามเปลี่ยนแปลงอะไร

การฝึก Mindfulness ช่วยให้เรารู้เท่าทันความคิดและความรู้สึกของตัวเอง และสามารถรับมือกับความเครียดและความวิตกกังวลได้ดีขึ้น

จำไว้เสมอว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียว! มีคนอีกมากมายที่กำลังเผชิญกับโรคแพนิคเหมือนกัน อย่ากลัวที่จะขอความช่วยเหลือ และเชื่อมั่นว่าคุณจะผ่านมันไปได้

โรคแพนิคอาจเป็นเรื่องที่น่ากลัว แต่ถ้าเรามีความรู้ความเข้าใจ และรู้วิธีรับมือ เราก็จะสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข ถึงแม้ว่าจะมีอาการแพนิคบ้างเป็นครั้งคราว

ถ้ายังรู้สึกไม่สบายใจ หรืออยากปรึกษาใครสักคน สามารถพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ!